Ik heb altijd een hekel gehad aan bekeringsverhalen. Ze leken vaak achteraf geschreven alsof iedere stap onvermijdelijk was geweest. Mijn leven voelde nooit zo. Het was eerder een zoeken, verdwalen, opnieuw beginnen, soms een stap vooruit en twee terug. Soms bewaart een mens een regel, een geur of een melodie tientallen jaren zonder precies te weten waarom. Pas veel later blijkt dat die al vooruitwees naar de weg die je nog moest gaan. Dat vind ik een troostrijke gedachte: niet alles hoeft meteen begrepen te worden. Sommige woorden lopen als stille reisgenoten met ons mee, totdat we er eindelijk naar kunnen luisteren.

Toch verschenen er op mijn pad een soort gidsen. Ik schrijf in mijn boek over een aantal opmerkelijke ontmoetingen. Sommigen  van deze "reisgenoten" vond ik  ronduit onaangenaam en sommige gidsen daagden mij uit tot het verkennen van nieuwe wegen. 

Een gids is iemand of iets waardoor je helderder gaat zien. Niet omdat hij je antwoorden geeft, maar omdat hij je helpt de weg te onderscheiden die al vóór je ligt.

Sommige gidsen lopen een leven lang met je mee. Andere ontmoeten je slechts vijf minuten. Hun taak is niet om je vast te houden, maar om je op het juiste kruispunt een richting te laten zien. 

Hoewel ik in het verleden graag in retraite ging in het voormalige Trappistenklooster  in Tegelen,  is mijn pelgrimsreis  geen bekeringsgeschiedenis, en het is geen wandeling naar Santiago de Compostella of zoektocht naar mijn identiteit.

Waarom voelt een mens heimwee als alles er al is?

Dat lijkt een paradox. En toch herkennen veel mensen die. Je hebt een huis, werk, relaties, gezondheid misschien zelfs, en toch is er een stille ondertoon die zegt: is dit alles? Niet uit ontevredenheid, maar uit een moeilijk te benoemen verlangen.

In de Joodse traditie bestaat het woord kavanah (כוונה): gerichtheid, innerlijke intentie. Niet alleen wat je doet, maar waarom je het doet en waarheen je hart gericht is. Misschien is heimwee wel de emotionele kant van kavanah. Het hart voelt al een richting voordat het verstand begrijpt waarheen.

De Prediker zegt dat God "de eeuwigheid in het hart van de mens heeft gelegd" (Prediker 3:11). Dat vind ik een prachtige gedachte. Niet dat wij de eeuwigheid bezitten, maar dat we haar herkennen doordat we haar missen.

.Er zijn momenten waarop de wereld niet anders wordt, maar transparanter. Alsof er heel even meer werkelijkheid zichtbaar wordt dan gewoonlijk. Ik heb die momenten zelden gevonden in de drukte. Wel in de woestijn. In het gebed. En soms in een stilte die zo diep is dat zelfs mijn vragen verdwijnen.  Is dat een gevoel? Of is dat een andere ervaring van de werkelijkheid? 

Er zijn dus plaatsen en momenten waarop de sluier tussen jezelf en de werkelijkheid dunner wordt.

Dat zijn pelgrimsmomenten die betekenis geven zonder ondertiteling.